Defineci Deniz
Pers hakimiyeti döneminde, Anadolu’nun en önemli kuyumculuk merkezleri Sardes ve Çanakkale Boğazı yakınındaki Lapsokas’tır. Hellenistik döneminin Doğu ve Batı kültürlerini kaynaştıran coşkulu stilinde, İ.Ö. 6-5. yy.’dan alınan takı formları birleştirilerek yeni ve çok gösterişli modeller yaratıldı. Kopçaları insan ya da hayvan başları ile süslü altın zincirler ile sade bant gerdanlıklar, sarkaçları insan tanrıça ya da kuş figürleri ile süslü küpeler bu dönemde ortaya çıkan modellerdir. Bu yeni modellerin en ilginci, göğüs altındaki bir tokadan çıkan 4 zincirin gövdeyi çaprazlarla sardığı vücut takılardır. Pers sanatından alınan renk ve gösteriş tutkusu Hellenistik takılarda kendini mine ve garnet, zümrüt, safir, akik, inci gibi taşların kullanımıyla sağlanan çok renkli düzenlemelerde gösterir. Mısır sanatından alınan Herakles düğümü ve İsis Hother motifleri takılardaki diğer etkilerdir.
Roma İmparatorluk dönemi takılarının sade ama etkileyici formları ve çok miktarda süs taşı kullanımı Anadolu kuyumculuk eserlerini de etkiler. Ancak Hellenistik kültür az da olsa kullanılan granülasyon ve telkari çalışmalarında devam ettirilir.
